Çekmezlik testi, kumaşın yıkama ya da ıslanma sonrasında boyutlarının ne kadar değiştiğini ölçer. Konfeksiyonda beden ölçülerinin korunması ve müşteri memnuniyeti için en temel kalite kontrollerinden biridir.
Çekmezlik neden önemli?
Yıkamadan sonra çeken bir kumaş, ürünün beden ölçülerini değiştirir: tişört kısalır, paçalar daralır, dikişler bozulur. Bu da iade ve şikâyet olarak geri döner. Kumaşın çekme davranışını üretimden önce bilmek, kalıpların doğru hazırlanmasını ve ürünün ilk yıkamadan sonra da formunu korumasını sağlar.
Gerekli malzemeler
- Belirli ölçüde kesilmiş kumaş numunesi (genellikle 50 × 50 cm)
- Cetvel, mezura ya da ölçüm şablonu
- Standart test deterjanı
- Belirli sıcaklıkta su
- Çamaşır makinesi ya da yıkama kabı
- İşaretleme kalemi veya ince dikiş ipliği
Test adım adım nasıl yapılır?
Numuneyi hazırlayın
Kumaştan test numunesini kesin. Numune üzerinde, kenarlardan biraz içeride ve aralarında belirli bir mesafe bulunan (örneğin 30 cm) iki nokta belirleyin; bu noktaları işaretleme kalemiyle ya da ince bir iplikle işaretleyin. Ölçümü boyuna ve enine ayrı ayrı yapabilmek için her iki yöne de işaret koyun.
İlk ölçümü alın
İşaretli noktalar arasındaki mesafeyi ölçüp kaydedin. Bu değer, ilk ölçümünüzdür.
Yıkayın ve kurutun
Numuneyi standart test koşullarında yıkayın; örneğin 40 °C'de ve her testte aynı miktarda deterjanla. Yıkamadan sonra kumaşı germeden, düz bir zemine sererek kurutun.
Son ölçümü alın
Kuruyan numunede aynı işaretler arasındaki mesafeyi yeniden ölçün. Bu değer, son ölçümünüzdür.
Çekme oranı nasıl hesaplanır?
Kumaşın çekme oranı, iki ölçüm arasındaki farkın ilk ölçüme oranlanmasıyla bulunur:
Örnek hesaplama
- İlk ölçüm
- 30 cm
- Son ölçüm
- 29,5 cm
- Çekme oranı
- (30 − 29,5) ÷ 30 × 100 = %1,67
Bu örnekte kumaş, yıkamadan sonra %1,67 oranında çekmiştir. Sonuç eksi çıkarsa kumaş çekmemiş, aksine uzamış demektir.
Sonuçlar nasıl değerlendirilir?
Kabul edilebilir çekme oranı; kumaşın türüne, ürünün kullanım amacına ve alıcının şartnamesine göre değişir. Genel bir çerçeve çizmek gerekirse:
- %2'nin altındaki çekme oranları, boyutsal açıdan oldukça stabil bir kumaşa işaret eder.
- Dokuma kumaşlarda genellikle %3'ün altında bir değer beklenir.
- Örme kumaşlar yapıları gereği biraz daha fazla çekebilir; şartnamelerde çoğunlukla %3 ile %5 arasında sınırlar görülür.
- Daha yüksek oranlar, kumaşın yıkama sonrasında boyutlarını koruyamadığını gösterir ve ürün kalitesini doğrudan etkiler.
Sipariş verirken hedeflediğiniz çekmezlik değerini bize iletmeniz, kumaşın baştan doğru planlanmasına yardımcı olur.